Steeds vaker hoor ik over Panchakarma retreats of centra in Nederland en België waar het woord Panchakarma groot bovenaan staat, terwijl het programma in werkelijkheid voornamelijk bestaat uit ontspannende massages, ayurvedische voeding en rustmomenten.

En begrijp me niet verkeerd: daar is helemaal niets mis mee. Integendeel zelfs. Zulke behandelingen kunnen ontzettend ondersteunend, verzachtend en helend zijn.

Maar tegelijkertijd merk ik hoeveel verwarring er tegenwoordig bestaat rondom wat Panchakarma werkelijk is.

Want authentieke Panchakarma is veel meer dan ontspanning alleen. Het is een zorgvuldig opgebouwd therapeutisch proces dat vraagt om kennis, ervaring, integriteit en een goede begeleiding.

En juist daarom vind ik het belangrijk dat mensen begrijpen waar ze werkelijk voor kiezen en hoe je een praktijk vindt die eerlijk, deskundig en zorgvuldig met Panchakarma omgaat.

Niet alles wat panchakarma genoemd wordt, is ook panchakarma

Zoals niet alles goud is wat blinkt, zo is ook niet alles wat Panchakarma genoemd wordt daadwerkelijk Panchakarma.

Onder de naam Panchakarma vind je tegenwoordig van alles: luxe retreats, wellnessprogramma’s, detoxweken, hotelarrangementen in India en steeds meer praktijken in Europa en Nederland die deze term gebruiken.

Regelmatig komen mensen bij mij in de praktijk die met trots zeggen:
“Ik heb al eens een Panchakarma gedaan.”

Wanneer ik vervolgens doorvraag wat het traject precies inhield, blijkt het bijvoorbeeld te gaan om:

• één klysma,
• enkele massages,
• ayurvedische maaltijden,
• of een korte detoxweek.

Iedereen die werkelijk geschoold is in traditionele Panchakarma weet dat een klysma binnen een volledig traject nooit als één losse behandeling gegeven wordt, maar als onderdeel van een reeks. Acht geldt daarin als het minimale aantal.

Ook vragen bepaalde reinigingsmethodes een zorgvuldige voorbereiding, zoals interne oleatie met ghee.

Wat ik hiermee wil zeggen, is dat Panchakarma een zorgvuldig opgebouwd proces is en geen losse verzameling van behandelingen.

Natuurlijk wordt er van jou als cliënt of patiënt niet verwacht dat je precies weet hoeveel klysma’s onderdeel zijn van een volledig traject. Of wanneer ghee wel of juist niet passend is. Of waarom voorbereiding zo belangrijk is binnen een reinigingsproces.

En juist daarom nodig ik je uit om vragen te stellen.

Een goede practitioner zal daar rustig en helder antwoord op kunnen geven, zonder ingewikkelde termen te gebruiken, zodat jij begrijpt waarom bepaalde stappen wel of niet nodig zijn.

Vraag bijvoorbeeld:

• Hoe wordt het traject opgebouwd?
• Is er voorbereiding nodig?
• Zijn er contra-indicaties?
• Hoe wordt bepaald wat passend is voor mijn lichaam?
• Waarom wordt een bepaalde behandeling gegeven?

Je hoeft zelf geen expert in Panchakarma te zijn. Maar je mag wel voelen of iemand zorgvuldig, eerlijk en deskundig werkt.

Kijk verder dan mooie woorden of schreeuwerige reclame

Tegenwoordig ziet online alles er prachtig uit. Mooie websites, exotische foto’s, spirituele teksten en indrukwekkende beloftes. 

Maar een goede panchakarma praktijk herken je niet aan marketing. Je herkent het aan zorgvuldigheid. Geloof me. De beste Panchakarma praktijken zijn qua uiterlijk geen billboard waardt. 

Wordt er echt gekeken naar jouw gezondheid?
Worden er vragen gesteld?
Is er aandacht voor contra-indicaties?
Durft iemand ook eerlijk te zeggen: “Dit is op dit moment niet geschikt voor jou”?

Dat laatste vind ik persoonlijk één van de belangrijkste tekenen van integriteit. Want Panchakarma is niet voor iedereen op ieder moment geschikt. Eigenlijk voor ieder Panchakarma therapie zijn er indicaties en contra-indicaties. 

Ja zeggen tegen iedereen is financieel aantrekkelijker.
Maar niet altijd eerlijker.

En uiteindelijk wil je begeleid worden door iemand die integriteit belangrijker vindt dan omzet.

Het gaat niet alleen om titels

Soms word ik gevraagd: “Kan ik beter naar een arts gaan of naar een therapeut?”

Mijn antwoord is altijd: zoek iemand die werkelijk gespecialiseerd is in Panchakarma en voldoende geneeskundige kennis heeft.

Want eerlijk gezegd zijn titels binnen Ayurveda internationaal niet altijd even duidelijk of beschermd. En dat maakt het voor cliënten soms verwarrend.

In sommige landen hebben mensen een volledige medische en ayurvedische opleiding gevolgd, maar mogen zij zich in Europa juridisch geen arts noemen. Tegelijkertijd zijn er ook mensen die zichzelf therapeut noemen na een relatief korte opleiding, terwijl anderen daar jarenlang intensief voor hebben gestudeerd.

Dezelfde titel kan dus iets totaal anders betekenen, afhankelijk van iemands achtergrond, ervaring en scholing.

Daarom zegt een titel alleen voor mij niet zoveel. Zeker binnen Panchakarma vind ik voldoende medische en therapeutische kennis belangrijk. Niet alleen om een behandeling uit te voeren, maar ook om contra-indicaties te herkennen, goed te kunnen beoordelen wat iemand aankan en zorgvuldig om te gaan met iemands gezondheid.

Misschien is dat ook waarom ik voorzichtig ben geworden met sommige detoxprogramma’s of intensieve reinigingskuren die tegenwoordig worden aangeboden zonder voldoende medische basiskennis. Naar mijn gevoel vraagt dit werk om veel zorgvuldigheid en ervaring.

Uiteindelijk gaat het erom:

• begrijpt iemand werkelijk wat Panchakarma vraagt en beschikt diegene over voldoende traditionele kennis?
• kan iemand gezondheid goed inschatten en zorgvuldig beoordelen?
• en voel jij je veilig in die begeleiding?

Daarom kijk ik persoonlijk liever naar iemands kennis, ervaring, integriteit en specialisatie dan alleen naar een titel.

 

Volg je intuïtie

Naast kennis, ervaring en specialisatie geloof ik dat er nog iets heel belangrijks is bij het kiezen van een goede Panchakarma praktijk: vertrouwen in jezelf en je eigen gevoel.

In Ayurveda wordt vaak gesproken over het leren luisteren naar die stille innerlijke stem die vaak allang voelt wat goed is voor jou. Alleen raken veel mensen dat contact met zichzelf onderweg een beetje kwijt. Door drukte, stress, vermoeidheid, sociale media, gladde marketing en alle informatie die tegenwoordig op ons afkomt, gaan we soms vooral luisteren naar wat anderen zeggen dat goed voor ons zou zijn.

Maar jouw lichaam voelt vaak eerder dan je hoofd of iets werkelijk klopt.

Panchakarma is namelijk niet zomaar een ontspanningsbehandeling. Het is een diep proces waarin lichaam en geest belasting, spanning en soms ook emoties loslaten.

Panchakarma raakt je kern. En daarvoor is veiligheid nodig.

Zonder gevoel van veiligheid blijft het zenuwstelsel alert. En een lichaam dat alert blijft, kan moeilijk echt ontspannen en herstellen. Daarom raad ik mensen altijd aan om verder te kijken dan websites, titels of mooie woorden, en vooral aandacht te hebben voor hoe iemand werkelijk op je overkomt.

Hoe voelt iemand voor jou?
Voel je aandacht en oprechte interesse?
Wordt er echt geluisterd?
Is er ruimte voor jouw vragen?
Of voel je juist haast, druk of de behoefte om jou ergens van te overtuigen?

Een goede practitioner probeert naar mijn mening niet om iemand te overtuigen met grote beloftes of indrukwekkende verhalen. Echte ervaring voel je vaak juist in rust, helderheid, eenvoud en aanwezigheid.

Uiteindelijk mag je jezelf tijdens je zoektocht misschien steeds opnieuw afvragen:

• voel ik mij gezien?
• voel ik mij veilig?
• en kan ik mij hier werkelijk ontspannen?

Want vaak weet je gevoel al eerder dan je hoofd wat bij je past.

Tot slot

Eerlijk gezegd denk ik dat Panchakarma, wanneer het goed wordt uitgevoerd, één van de mooiste dingen is die je je lichaam kunt geven.

Dus als je besluit om voor een Panchakarma traject te kiezen: gefeliciteerd. Ik hoop dat je een plek vindt waar je je veilig voelt, waar zorgvuldig gewerkt wordt en waar Panchakarma met respect voor de traditie wordt begeleid.

Wil je meer lezen over hoe je je goed kunt voorbereiden op een Panchakarma traject? Dan kun je ook mijn blog lezen: Hoe bereid ik mij voor op Panchakarma?